Zagłębiając się w świat Biebrzy czy Narwi nie sposób oprzec się wrażeniu, że przekroczyliśmy granicę cywilizowanego świata, banalnego, współczesnego krajobrazu. Znajdując się w otoczeniu bezkresnej dziczy można zachłysnąc się nieopisanym pięknem krainy zarządzanej przez naturę. Uczuciu zachwytu zazwyczaj towarzyszy respekt do ogromu otaczającej nas przyrody, która w zależności od sezonu pokazuje nam swoje różne oblicza.

W tej magicznej okolicy skarby natury można zbierac garściami. Spotykamy tu wielkie bogactwo gatunków rzadkich zwierząt, zwłaszcza ptaków. To właśnie one uchodzą za szczególny skarb dolin i przyciągają pasjonatów z całej Europy.

Płytkie bagienne zalewy, podmokłe łąki turzycowe i grząskie olsy są wyjątkowo bogatymi siedliskami ornitologicznymi. Wśród pospolitych gatunków ptaków jak: jaskółki, szpaki, pokrzewki, sikory, występuje tu całe mnóstwo rzadkich okazów na czele z wodniczką i batalionem.

Świat ssaków składa przybyszowi również bogata ofertę: oprócz króla bagien – łosia, występuje tu wilk, wydra, jenot, borsuk oraz największy wśród gryzoni – bóbr, któremu Biebrza zawdzięcza swoja nazwę.

Środowisko bagienne stwarza warunki życia licznym bezkręgowcom (gatunki gdzie indziej rzadkie nad Biebrza i Narwią osiągają często imponującą liczebnośc). Występują tu tak rzadkie motyle jak strzępatek edypus czy niepylak mnemozyna, który ma tutaj najliczniejsze stanowisko w kraju.

Nie rozczarują się tutaj również wielbiciele świata roślin: gnidosz królewski, wielosił błękitny, pełnik europejski, kosaciec syberyjski, liczna grupa storczyków, w tym rzadkie jak obuwnik pospolity -  to tylko najbardziej znane przykłady.

W dolinach dwóch rzek zarówno rośliny jak i zwierzęta tworzą jeszcze naturalne zespoły, z których nie zdołało jeszcze „wypaśc” niemal żadne żywe ogniwo i to właśnie jest tutaj najcenniejsze.

Wielka Woda

Na przedwiośniu woda opuszcza koryta rzek i rozlewa się na okoliczne łąki, drogi i lasy. Nie sposób wtedy dociec którędy płynie główny nurt. Dolina przypomina wtedy jezioro, z którego wyrastają pojedyncze drzewa, krzaki, pasma trzcin i żółtoblada trawa, gdzieniegdzie jezioro zostaje podzielone na kwatery pastwiskowymi płotami. Bagienne brzeziny i olsy odbijają się w wiosennych wodach niczym w lustrze, przyglądają się sobie stojąc na podestach uwitych ze swych własnych korzeni. Na wielkich bagnach, w głębi doliny, niczym wzburzone wody oceanu falują przybite do ziemi przez śnieg i wiatr wyblakłe, zeszłoroczne turzyce.

Pierwszymi zwiastunami wiosny są gęsi wędrujące na Północ i Wschód. Na niebie co rusz widac długie klucze, a do uszu dociera odgłos gęgania. Najliczniej występują gęsi biało czelne, przy gęgawach i zbożowych zdarzają się również ciekawe rodzynki – bernikle, gęś mała. Na zalewiskach łąkowych wysepkach zewsząd otoczonych wodą odpoczywają, zaś na polach uprawnych żerują. Gęś gęgawa założy u nas gniazda i odchowa młode, reszta towarzystwa, po odpoczynku, poleci dalej na poszukiwanie dogodnych dla siebie warunków.